اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram

چند حقیقت مهم در مورد ویتامین K که باید بدانید

بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis) و بیماری سلیاک (Celiac Disease) به دلیل سوء جذب مواد غذایی ممکن است کمبود ویتامین k داشته باشند.

به گزارش بی‌گلوتن / ویتامین K جزو ویتامین‌های محلول در چربی است که وجودش برای انعقاد خون و سلامت استخوان‌ها (جلوگیری از پوکی استخوان) ضروری است.

دو نوع ویتامین K در منابع غذایی وجود دارد. ویتامین K1 که در منابع گیاهی موجود است و در انعقاد خون نقش دارد و ویتامین K2 که در منابع حیوانی و غذاهای تخمیر شده (Fermented Foods) یافت شده و باعث جلوگیری از رسوب کلسیم در عروق می‌شود و از این طریق به سلامت قلب و عروق کمک می‌کند.

ویتامین K2 توسط بعضی از باکتری‌های موجود در دستگاه گوارش انسان نیز تولید می‌شود.

 

ویتامین K در بدن به عنوان یک مکمل آنزیمی عمل می‌کند.

 

آنزیم پروترومبین (Prothrombin) مهم‌ترین آنزیمی است که برای عملکرد صحیح‌ به وجود ویتامین K نیاز دارد و به نام فاکتور انعقادی ۲ (Clotting Factor II) نیز شناخته می‌شود. این آنزیم در ایجاد لخته و انعقاد خون در هنگام خونریزی‌های داخلی و خارجی نقش دارد. ویتامین K هم‌چنین به عنوان مکمل آنزیمی برای آنزیم دیگری به نام استئوکلسین (Osteocalcin) عمل می‌کند که احتمالا در متابولیسم استخوان‌ها و رسوب مناسب کلسیم در آن‌ها نقش دارد.

 

ویتامین K در بسیاری از منابع غذایی گیاهی و جانوری به مقدار مناسبی یافت می‌شود.

 

گیاهان برگ تیره مانند اسفناج، بروکلی دارای مقادیر مناسبی از ویتامین K1 هستند، به طوری که مصرف تنها یک لیوان از آن‌ها می‌تواند نیاز روزانه همه افراد در سنین مختلف را تامین کند.

بسیاری از سبزیجات دیگر شامل هویج، بلوبری، کدو حلوایی و کاهو نیز حاوی ویتامین K1 هستند. منابع حیوانی شامل مرغ، زرده تخم‌مرغ، پنیر با باکتری‌ها به نام Natto (Fermented Soybean ویتامین K2 دارند.

کمبود ویتامین K به ندرت در افرادی که تغذیه طبیعی دارند اتفاق می‌افتد، همان‌طور که گفتیم این ویتامین با مقادیر مناسبی در بسیاری از سبزیجات و غذاهای گیاهی موجود است. با این حال کمبود این ماده می‌تواند اختلال در سیستم انعقاد خون را به همراه داشته باشد.

میزان مورد نیاز روزانه این ویتامین بر اساس سن و جنس افراد متفاوت است. مثلا در حالی که نوزادان به تنها ۲ میکروگرم از این ویتامین نیاز دارند، زنان بالغ به حدود ۹۰ و مردان بالغ به ۱۲۰ میکروگرم از این ویتامین نیاز دارند.

نصف لیوان استاندارد کلم بروکلی پخته شده حاوی ۱۱۰ میکروگرم ویتامین K است که تقریبا معادل نیاز روزانه مردان بالغ است.

البته باید توجه داشت که همه ویتامین K موجود در غذای مصرف شده، جذب بدن نمی‌شود و از آن‌جا که این ویتامین محلول در چربی است، برای جذب بهتر باید به همراه غذاهای چرب مصرف شود.

کمبود این ویتامین ممکن است در دو گروه اتفاق بیافتد. اول نوزادان به این دلیل که عبور و انتقال ویتامین K از طریق جفت مادر به جنین ضعیف است و نوزادان در بدو تولد مستعد کمبود این ویتامین هستند.

کمبود این ویتامین در نوزادان می‌تواند منجر به خون‌ریزی در مناطق مختلف بدن شود.

 

گروه دوم افرادی هستند که به علت بیماری‌های مختلف نظیر کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis) و بیماری سلیاک (Celiac Disease) با سوء جذب مواد غذایی رو به رو می‌شوند و یا به علت برخی اعمال جراحی در دستگاه گوارش، جذب چربی‌ها در آن‌ها به خوبی انجام نمی‌گیرد.

با توجه به احتمال کمبود ویتامین K در نوزادان و خطر خونریزی داخلی و خارجی به دنبال آن، انجمن متخصصان اطفال آمریکا (American Academy of Pediatrics) توصیه می‌کند که به تمامی نوزادان متولد شده، یک دوز ویتامین K در بدو تولد تزریق گردد.

اگرچه عوارض خاصی برای مصرف بیش از حد مجاز روزانه ویتامین K گزارش نشده است، مصرف مکمل‌های این ویتامین برای افراد معمولی توصیه نمی‌شود. همان‌طور که ذکر شد نوزادان و افراد مبتلا به بیماری‌های خاص گوارشی با مشکل سوء جذب ممکن است به مصرف مکمل‌های این ویتامین نیاز داشته باشند.

 

افرادی هم که داروهای ضدانعقاد (Blood Thinner) نظیر وارفارین (Warfarin) با نام تجاری (Coumadin) مصرف می‌کنند، ممکن است با خطر تغییرات میزان ویتامین K و ایجاد لخته در خون مواجه شوند و از این رو باید مقادیر ثابتی از این ویتامین را در رژیم غذایی روزانه خود حفظ کنند.

این افراد بهتر است در این زمینه با پزشک خود مشورت کنند.

 

یک تحقیق معتبر در کشور ژاپن نشان داد که مصرف مکمل‌های ویتامین K ممکن است باعث کاهش خطر شکستگی لگن و ستون فقرات در خانم‌ها پس از سن یائسگی گردد و از این رو درمان با مکمل‌های ویتامین K در ژاپن و برخی کشورهای شرق آسیا در مورد پوکی استخوان انجام می‌پذیرد، در حالی که سازمان غذا و داروی آمریکا این درمان را توصیه نمی‌کند.

 

با توجه به موارد ذکرشده، اگرچه ویتامین K ماده‌ای حیاتی و ضروری برای بدن است و وجود آن در رژیم غذایی ضروری است، با این حال مصرف مکمل‌های این ویتامین برای افراد معمولی توصیه نمی‌شود. بهتر است که مصرف مکمل‌های این ویتامین برای اهداف درمانی با نظر پزشک انجام پذیرد.

اسکرول به بالا